چگونه اظهارنامه برای بدهکار ارسال کنیم؟ | راهنمای کامل و قانونی
ارسال اظهارنامه برای بدهکار
وقتی از کسی طلب دارید و می خواهید به صورت رسمی و قانونی حق خود را مطالبه کنید، ارسال اظهارنامه برای بدهکار نخستین گامی است که می توانید بردارید. این ابزار قانونی، به شما کمک می کند تا پیش از هرگونه اقدام قضایی، به طور رسمی مطالبه خود را به اطلاع بدهکار برسانید و مستندات لازم برای پیگیری های بعدی را فراهم کنید.
در دنیای حقوقی، اظهارنامه قضایی به عنوان یک ابزار رسمی و قانونی برای ابلاغ رسمی هرگونه خواست یا اطلاع به طرف مقابل، اهمیت ویژه ای دارد. این سند، پل ارتباطی شما با بدهکارتان است که نه تنها او را از بدهی آگاه می سازد، بلکه یک فرصت برای حل و فصل مسالمت آمیز موضوع فراهم می آورد. این اقدام، به خصوص برای افرادی که با مراحل حقوقی آشنایی کمی دارند، می تواند راهگشا باشد.
اغلب افراد و کسب وکارهای کوچک، زمانی که با مشتریان بدحساب یا بدهکاران مواجه می شوند، نمی دانند از کجا باید شروع کنند. ترس از فرآیندهای طولانی و پیچیده قضایی، گاهی اوقات باعث می شود که از حق خود چشم پوشی کنند. اما اظهارنامه قضایی، به عنوان یک گام اولیه، می تواند این مسیر را روشن تر و کم خطرتر سازد. با ارسال صحیح اظهارنامه، شما نه تنها به بدهکار اخطار جدی می دهید، بلکه مبنای حقوقی لازم برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه و هزینه های دادرسی را نیز فراهم می کنید.
در ادامه این راهنمای جامع، به تفصیل هر آنچه که برای تنظیم، ارسال و پیگیری یک اظهارنامه مطالبه طلب یا اظهارنامه استرداد وجه نیاز دارید، بررسی خواهیم کرد. از تعریف و مبانی قانونی آن گرفته تا نحوه نگارش متن، مدارک مورد نیاز و فرآیند ارسال از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، تمامی جنبه ها را به صورت گام به گام و قابل فهم شرح می دهیم تا بتوانید با اطمینان خاطر، حقوق خود را مطالبه کنید.
۱. اظهارنامه قضایی چیست و چرا برای بدهکار ارسال می شود؟
اظهارنامه قضایی ابزاری قانونی است که به اشخاص این امکان را می دهد تا به صورت رسمی و مستند، مطلبی را به اطلاع طرف مقابل برسانند یا حقی را از او مطالبه کنند. این سند در آیین دادرسی مدنی ایران پیش بینی شده و کاربردهای متنوعی دارد، اما یکی از مهم ترین آن ها، مطالبه طلب از بدهکار است.
۱.۱. تعریف حقوقی و ماهیت اظهارنامه
اظهارنامه، ابلاغ رسمی و قانونی یک خواسته یا اعلامیه است که توسط شخص (اظهارکننده) به شخص دیگری (مخاطب اظهارنامه) از طریق مراجع قانونی ارسال می شود. ماهیت آن، بیشتر جنبه اخباری و اخطاری دارد، به این معنا که اظهارکننده، حقی را که برای خود قائل است، به صورت رسمی به مخاطب اطلاع می دهد و از او می خواهد که به تعهدات خود عمل کند. این ابلاغ، سندی رسمی ایجاد می کند که در صورت لزوم، در مراحل قضایی قابل استناد خواهد بود.
۱.۲. مبنای قانونی: ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی
ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی، اصلی ترین مبنای قانونی برای ارسال اظهارنامه است. این ماده بیان می دارد: هر کس می تواند قبل از تقدیم دادخواست، حق خود را به وسیله اظهارنامه از دیگری مطالبه نماید، مشروط بر اینکه موعد مطالبه رسیده باشد. به طور کلی هر کس حق دارد اظهاراتی را که راجع به معاملات و تعهدات خود با دیگری است و بخواهد به طور رسمی به وی برساند، ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نماید.
این ماده به صراحت اجازه می دهد که افراد، پیش از ورود به فرآیند پیچیده دادگستری، مطالبات خود را به صورت رسمی اعلام کنند. تفاوت اظهارنامه با اخطارهای غیررسمی مانند تماس تلفنی یا پیامک، در جنبه قانونی و رسمی بودن ابلاغ آن است. اظهارنامه، سندی مکتوب و ثبت شده است که نمی توان منکر دریافت آن شد و در محکمه دارای اعتبار اثباتی است.
۱.۳. اهداف و مزایای ارسال اظهارنامه برای مطالبه طلب
ارسال اظهارنامه برای ارسال اظهارنامه برای بدهکار مزایای حقوقی و روانی متعددی دارد که آن را به گامی هوشمندانه در مسیر وصول مطالبات تبدیل می کند:
- ایجاد سندیت حقوقی برای امتناع بدهکار از پرداخت: اظهارنامه به وضوح ثابت می کند که طلبکار، رسماً و در موعد مقرر، مطالبه خود را مطرح کرده و بدهکار از پرداخت آن خودداری نموده است. این امر در دادگاه به عنوان دلیلی محکم برای اثبات استنکاف مدیون قابل ارائه است.
- اثبات حسن نیت طلبکار و اقدام به موقع: با ارسال اظهارنامه، شما نشان می دهید که قصد حل و فصل مسالمت آمیز موضوع را دارید و برای احقاق حق خود، به موقع اقدام کرده اید.
- شروع احتساب خسارت تاخیر تادیه: در صورت وجود شروط قانونی و مطالبه صریح آن در متن اظهارنامه (مانند ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی)، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ ابلاغ اظهارنامه قابل محاسبه و مطالبه خواهد بود. این امر می تواند اهرمی برای ترغیب بدهکار به پرداخت سریع تر باشد.
- فرصت حل و فصل مسالمت آمیز: بسیاری از بدهکاران با دریافت یک اخطار رسمی، موضوع را جدی تر گرفته و برای جلوگیری از ورود به فرآیندهای قضایی، بدهی خود را پرداخت می کنند. این امر می تواند از طرح دعوای طولانی و هزینه بر جلوگیری کند.
- اخطار جدی به بدهکار و ترغیب او به پرداخت: اظهارنامه یک پیام محکم و رسمی است که به بدهکار گوشزد می کند طلبکار در پیگیری حقوق خود جدی است و در صورت عدم پرداخت، اقدامات قضایی بعدی را انجام خواهد داد.
- اثر روانی اظهارنامه بر بدهکار: ابلاغ رسمی یک سند حقوقی، می تواند اثر روانی قابل توجهی بر بدهکار داشته باشد و او را به فکر راهی برای تسویه بدهی خود بیندازد.
بنابراین، ارسال اظهارنامه برای بدهکار نه تنها یک تشریفات قانونی، بلکه یک استراتژی مؤثر برای حفظ و احقاق حقوق شماست.
۲. چه زمانی باید برای بدهکار اظهارنامه فرستاد؟ (شرایط و موارد کاربرد)
تصمیم برای ارسال اظهارنامه قضایی به بدهکار، به شرایط مختلفی بستگی دارد. این ابزار قانونی، هم در موارد الزامی و هم در موارد اختیاری، می تواند بسیار مفید واقع شود.
۲.۱. موارد الزامی در قانون
در برخی موارد خاص، قانونگذار ارسال اظهارنامه را الزامی دانسته است. به عنوان مثال، درخواست پرداخت شارژ ساختمان توسط مدیر ساختمان، پیش از هر اقدام قضایی دیگر، باید از طریق اظهارنامه به ساکنین صورت گیرد. همچنین در برخی قراردادهای خاص نیز ممکن است طرفین توافق کرده باشند که پیش از طرح دعوا، باید از طریق اظهارنامه، اخطار لازم به طرف مقابل داده شود.
۲.۲. موارد اختیاری و پرکاربرد
بیشتر کاربردهای اظهارنامه، اختیاری هستند و افراد می توانند به صلاحدید خود از آن استفاده کنند. ارسال اظهارنامه برای بدهکار در این موارد، یک اقدام پیشگیرانه و هوشمندانه محسوب می شود. برخی از پرکاربردترین موارد عبارتند از:
- مطالبه طلب: رایج ترین کاربرد اظهارنامه، درخواست رسمی پرداخت بدهی های مالی است که ناشی از قرارداد قرض، فاکتورهای فروش، ارائه خدمات یا هر توافق مالی دیگری باشد.
- استرداد وجه: اگر مبلغی به اشتباه یا به موجب قراردادی که فسخ شده است، به دیگری پرداخت کرده اید و او از بازگرداندن آن امتناع می کند، می توانید با اظهارنامه درخواست استرداد وجه نمایید.
- ایفای تعهدات قراردادی: اگر طرف قرارداد شما از انجام تعهدات خود (غیر از تعهدات مالی) سر باز می زند، می توانید با اظهارنامه از او بخواهید که به تعهدات خود عمل کند.
- مطالبه خسارت: در مواردی که به دلیل عملکرد یا عدم عملکرد طرف مقابل، خسارتی به شما وارد شده است، می توانید از طریق اظهارنامه، مطالبه خسارت نمایید.
۲.۳. شرایط حقوقی لازم برای ارسال
برای اینکه اظهارنامه شما اعتبار حقوقی لازم را داشته باشد و بتوانید به نتایج مطلوب دست یابید، باید شرایط زیر احراز شده باشد:
- سررسید شدن دین یا تعهد: مهم ترین شرط، این است که موعد پرداخت دین یا انجام تعهد فرا رسیده باشد. شما نمی توانید برای بدهی یا تعهدی که هنوز زمان انجام آن نرسیده است، اظهارنامه بفرستید.
- وجود طلب یا حق قابل اثبات: باید طلب یا حق مورد مطالبه شما، مستند و قابل اثبات باشد. این اثبات می تواند از طریق قرارداد، فاکتور، رسید، سفته، چک، گواهی شهود یا سایر ادله قانونی صورت گیرد.
- عدم پرداخت یا انجام تعهد با وجود تذکرات شفاهی (در موارد اختیاری): اگرچه قانوناً نیازی به تذکر شفاهی نیست، اما معمولاً افراد پس از تذکرات غیررسمی و عدم دریافت پاسخ، به سراغ اظهارنامه می روند. اظهارنامه مرحله ای جدی تر است که نشان دهنده اراده شما برای پیگیری حقوقی است.
ارسال اظهارنامه قضایی برای مطالبه طلب، نه تنها یک اقدام حقوقی ضروری است، بلکه نشان دهنده جدیت و آگاهی طلبکار نسبت به حقوق خود در مواجهه با بدهکاران است.
۳. مدارک و اطلاعات لازم برای تنظیم اظهارنامه مطالبه طلب
تنظیم یک اظهارنامه مؤثر و صحیح، نیازمند جمع آوری دقیق اطلاعات و مدارک است. نقص در این زمینه می تواند منجر به تأخیر در روند رسیدگی یا حتی بی اثر شدن اظهارنامه شود. بنابراین، پیش از مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، تمامی موارد زیر را آماده کنید:
۳.۱. مدارک هویتی اظهارکننده
شما به عنوان اظهارکننده (شخصی که طلب دارد)، نیاز به مدارک شناسایی معتبر دارید:
- کارت ملی: برای احراز هویت شما ضروری است.
- اطلاعات سامانه ثنا: اگر تاکنون در سامانه ثنا ثبت نام نکرده اید، باید این کار را انجام دهید. سامانه ثنا (سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی) برای ارسال و دریافت ابلاغیه های قضایی الکترونیکی الزامی است و تمامی فرآیند ارسال اظهارنامه الکترونیکی از طریق این سامانه انجام می شود. اطلاعات کاربری (نام کاربری و رمز عبور) ثنای شما، در دفاتر خدمات قضایی مورد نیاز خواهد بود.
۳.۲. اطلاعات کامل مخاطب (بدهکار)
شناسایی دقیق و کامل مخاطب اظهارنامه (بدهکار) از اهمیت بالایی برخوردار است تا اظهارنامه به درستی به دست او برسد و ابلاغ آن صحیح تلقی شود:
- نام، نام خانوادگی، نام پدر، شغل: این اطلاعات باید تا حد امکان دقیق باشند.
- کد ملی: کد ملی بدهکار، مهم ترین اطلاعات برای ابلاغ الکترونیکی از طریق سامانه ثنا است. اگر کد ملی را در اختیار دارید، حتماً ارائه دهید.
- آدرس دقیق پستی: در صورتی که امکان ابلاغ الکترونیکی وجود نداشته باشد (مثلاً بدهکار در ثنا ثبت نام نکرده باشد یا کد ملی او در دسترس نباشد)، اظهارنامه به صورت پستی به آدرس قید شده ابلاغ می شود. لذا آدرس دقیق و کامل پستی (شامل کد پستی) ضروری است.
- شماره تلفن: شماره تلفن همراه بدهکار، در صورت ثبت نام او در سامانه ثنا، می تواند در فرآیند ابلاغ الکترونیکی کمک کننده باشد.
۳.۳. اسناد و مدارک اثبات کننده طلب
مهم ترین بخش مدارک، اسنادی هستند که وجود طلب و میزان آن را اثبات می کنند. این اسناد، پشتوانه حقوقی اظهارنامه شما محسوب می شوند و باید به طور کامل و منظم آماده گردند:
- قراردادها: هرگونه قرارداد مکتوب (مانند قرارداد وام، مشارکت، خرید و فروش، اجاره و غیره) که مبنای دین است.
- فاکتورها: فاکتورهای فروش کالا یا خدمات که توسط بدهکار تأیید شده باشند.
- رسیدهای بانکی: پرینت های بانکی و رسیدهای واریز وجه که نشان دهنده انتقال پول به حساب بدهکار باشد.
- سفته و چک: اصل یا کپی مصدق سفته ها یا چک هایی که وصول نشده اند و مبنای طلب شما هستند.
- اقرارنامه: هر سندی که بدهکار در آن به بدهی خود اقرار کرده باشد.
- پیامک ها، مکاتبات ایمیلی و سایر شواهد الکترونیکی: این موارد به تنهایی ممکن است سندیت قوی نداشته باشند، اما می توانند به عنوان اماره و قرائن در کنار سایر ادله، به اثبات طلب شما کمک کنند. از آن ها اسکرین شات یا پرینت تهیه کرده و به اظهارنامه ضمیمه کنید.
- شهادت شهود: در برخی موارد که سند مکتوب قوی وجود ندارد، می توانید به شهادت شهود استناد کنید. اطلاعات شهود را جمع آوری نمایید، هرچند که شهادت معمولاً در مراحل بعدی دادگاه مطرح می شود.
جمع آوری دقیق این مدارک و اطلاعات، گامی حیاتی در فرآیند ارسال اظهارنامه برای بدهکار است و تضمین می کند که اظهارنامه شما با قدرت حقوقی کامل ارسال و پیگیری شود.
۴. راهنمای گام به گام تنظیم متن اظهارنامه مطالبه وجه
متن اظهارنامه مطالبه طلب باید به گونه ای روشن، دقیق و حقوقی تنظیم شود که تمامی جزئیات لازم را در بر گیرد و جای هیچگونه ابهامی باقی نگذارد. در این بخش، به صورت گام به گام نحوه نگارش متن را شرح می دهیم.
۴.۱. اجزای اصلی یک اظهارنامه قضایی
هر اظهارنامه قضایی دارای بخش های استاندارد و مشخصی است که باید به دقت پر شوند:
- سربرگ: معمولاً با به نام خدا و عنوان اظهارنامه قضایی آغاز می شود.
-
مشخصات اظهارکننده (طلبکار):
- نام، نام خانوادگی
- نام پدر
- شغل
- شماره ملی
- محل اقامت (آدرس کامل پستی)
- شماره تماس (ترجیحاً شماره ای که با آن در ثنا ثبت نام کرده اید)
-
مشخصات مخاطب اظهارنامه (بدهکار):
- نام، نام خانوادگی
- نام پدر
- شغل (در صورت اطلاع)
- شماره ملی (در صورت اطلاع، جهت ابلاغ الکترونیکی)
- محل اقامت (آدرس دقیق پستی، جهت ابلاغ پستی)
- شماره تماس (در صورت اطلاع، جهت ابلاغ الکترونیکی)
- موضوع اظهارنامه: این بخش باید به طور دقیق و مختصر، هدف از ارسال اظهارنامه را بیان کند. به عنوان مثال: مطالبه طلب به مبلغ X ریال، مطالبه و استرداد وجه، درخواست انجام تعهد قراردادی.
۴.۲. نگارش متن اصلی (شرح موضوع اظهارنامه)
این بخش، قلب اظهارنامه است و باید به وضوح نحوه ایجاد دین، مبلغ آن و خواسته شما را بیان کند:
-
بیان واضح و مختصر نحوه ایجاد دین و مبلغ آن:
با جملاتی مانند احتراماً به استحضار می رساند، جنابعالی در تاریخ [تاریخ دقیق] به موجب [نوع سند: عقد قرض، قرارداد فروش کالا، فاکتور شماره X، چک شماره Y و غیره] مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال را از اینجانب قرض گرفته / دریافت نموده / بابت [نوع معامله] بدهکار هستید.
-
اشاره به سررسید دین و امتناع از پرداخت:
در ادامه به موعد پرداخت و عدم رعایت آن اشاره کنید: با وجود سررسید شدن موعد پرداخت در تاریخ [تاریخ سررسید] و درخواست های مکرر اینجانب [در صورت وجود درخواست های قبلی شفاهی یا کتبی غیررسمی، به آن اشاره کنید]، متاسفانه تاکنون نسبت به پرداخت مبلغ مذکور اقدام ننموده اید.
-
تعیین مهلت معقول و مشخص برای پرداخت:
یک مهلت مشخص و منطقی برای پرداخت تعیین کنید. معمولاً ۷ تا ۱۰ روز کاری مناسب است: لذا به موجب این اظهارنامه رسمی و مستند به ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی، از شما تقاضا دارم حداکثر ظرف مدت [مثلاً ۷ یا ۱۰ روز] کاری از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به پرداخت کامل مبلغ [مبلغ طلب به عدد و حروف] ریال به شماره حساب [شماره حساب بانکی شما] نزد بانک [نام بانک] به نام [نام شما] اقدام نمایید.
-
ذکر صریح عواقب حقوقی عدم پرداخت:
برای ترغیب بدهکار به پرداخت، عواقب عدم پرداخت را به او گوشزد کنید: بدیهی است در صورت عدم پرداخت در مهلت مقرر فوق، اینجانب ناچار به پیگیری حقوقی و قضایی موضوع از طریق مراجع ذیصلاح خواهم شد و کلیه خسارات و هزینه های دادرسی، از جمله خسارت تاخیر تادیه (بر اساس شاخص بانک مرکزی و ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی) و حق الوکاله وکیل (در صورت لزوم)، بر عهده شما خواهد بود و حق پیگیری تمامی این موارد را برای خود محفوظ می دارم.
۴.۳. نمونه متن اظهارنامه مطالبه طلب
به نام خدا
اظهارنامه قضایی
مشخصات اظهارکننده:
نام و نام خانوادگی: [نام شما]
نام پدر: [نام پدر شما]
شغل: [شغل شما]
شماره ملی: [کد ملی شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق شما]
شماره تماس: [شماره تلفن شما]
مشخصات مخاطب اظهارنامه:
نام و نام خانوادگی: [نام بدهکار]
نام پدر: [نام پدر بدهکار]
شغل: [شغل بدهکار، در صورت اطلاع]
شماره ملی: [کد ملی بدهکار، در صورت اطلاع]
محل اقامت: [آدرس دقیق بدهکار]
شماره تماس: [شماره تلفن بدهکار، در صورت اطلاع]
موضوع اظهارنامه: مطالبه طلب به مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال
شرح موضوع اظهارنامه:
مخاطب محترم، جناب آقای/خانم [نام و نام خانوادگی بدهکار]
با سلام و احترام؛
احتراماً به موجب ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی، متن ذیل رسماً و قانوناً به جنابعالی اظهار می گردد:
۱. جنابعالی در تاریخ [تاریخ دقیق]، به موجب [نوع سند اثباتی مانند: عقد قرض، قرارداد شماره X، فاکتور مورخ Y، دریافت مبلغ به موجب چک/سفته شماره Z]، مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال را از اینجانب قرض گرفته/بابت [نوع معامله] بدهکار می باشید. (فتوکپی [نوع سند] پیوست اظهارنامه است.)
۲. با وجود سررسید شدن موعد پرداخت در تاریخ [تاریخ سررسید دین] و درخواست های مکرر اینجانب جهت تسویه حساب، متاسفانه تاکنون نسبت به پرداخت مبلغ مذکور اقدام ننموده اید.
لذا به موجب این اظهارنامه رسمی، از جنابعالی تقاضا دارم حداکثر ظرف مدت [مثلاً ۷ یا ۱۰] روز کاری از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به پرداخت کامل مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال، به شماره حساب [شماره حساب] نزد بانک [نام بانک] به نام اینجانب [نام شما] اقدام فرمایید.
بدیهی است در صورت عدم پرداخت در مهلت مقرر فوق، اینجانب ناچار به پیگیری حقوقی و قضایی موضوع از طریق مراجع ذیصلاح خواهم شد و کلیه خسارات و هزینه های دادرسی، از جمله خسارت تاخیر تادیه (بر اساس شاخص بانک مرکزی و ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی) و حق الوکاله وکیل (در صورت لزوم)، بر عهده جنابعالی خواهد بود.
با تشکر
[نام و نام خانوادگی اظهارکننده]
[امضاء]
۴.۴. نمونه متن اظهارنامه مطالبه و استرداد وجه
به نام خدا
اظهارنامه قضایی
مشخصات اظهارکننده:
نام و نام خانوادگی: [نام شما]
نام پدر: [نام پدر شما]
شغل: [شغل شما]
شماره ملی: [کد ملی شما]
محل اقامت: [آدرس دقیق شما]
شماره تماس: [شماره تلفن شما]
مشخصات مخاطب اظهارنامه:
نام و نام خانوادگی: [نام مخاطب]
نام پدر: [نام پدر مخاطب]
شغل: [شغل مخاطب، در صورت اطلاع]
شماره ملی: [کد ملی مخاطب، در صورت اطلاع]
محل اقامت: [آدرس دقیق مخاطب]
شماره تماس: [شماره تلفن مخاطب، در صورت اطلاع]
موضوع اظهارنامه: مطالبه و استرداد وجه به مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال
شرح موضوع اظهارنامه:
مخاطب محترم، جناب آقای/خانم [نام و نام خانوادگی مخاطب]
با سلام و احترام؛
احتراماً به موجب ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی، متن ذیل رسماً و قانوناً به جنابعالی اظهار می گردد:
۱. در تاریخ [تاریخ دقیق]، اینجانب مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال را بابت [دلیل پرداخت وجه، مانند: خرید ملک/خودرو/کالا از جنابعالی، پیش پرداخت قرارداد X، واریز اشتباه و غیره] به حساب جنابعالی واریز نمودم/تحویل دادم. (فتوکپی [رسید بانکی/قرارداد/مدرک مربوطه] پیوست اظهارنامه است.)
۲. از آنجا که [دلیل استرداد وجه را بیان کنید، مانند: معامله مذکور به موجب اقاله/فسخ نامه مورخ Y/عدم انجام تعهد اصلی جنابعالی، فسخ گردیده است. / پرداخت وجه به اشتباه صورت گرفته است و غیره]، لذا موجب واریز/تحویل این مبلغ از بین رفته و جنابعالی قانوناً مکلف به استرداد آن می باشید.
۳. با وجود درخواست های مکرر اینجانب، متاسفانه تاکنون نسبت به استرداد مبلغ مذکور اقدام ننموده اید.
لذا به موجب این اظهارنامه رسمی، از جنابعالی تقاضا دارم حداکثر ظرف مدت [مثلاً ۷ یا ۱۰] روز کاری از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به استرداد کامل مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] ریال، به شماره حساب [شماره حساب شما] نزد بانک [نام بانک] به نام اینجانب [نام شما] اقدام فرمایید.
بدیهی است در صورت عدم استرداد در مهلت مقرر فوق، اینجانب ناچار به پیگیری حقوقی و قضایی موضوع از طریق مراجع ذیصلاح خواهم شد و کلیه خسارات و هزینه های دادرسی، از جمله خسارت تاخیر تادیه (بر اساس شاخص بانک مرکزی و ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی) و حق الوکاله وکیل (در صورت لزوم)، بر عهده جنابعالی خواهد بود.
با تشکر
[نام و نام خانوادگی اظهارکننده]
[امضاء]
۵. نحوه ارسال اظهارنامه قضایی به بدهکار (فرایند اجرایی)
پس از تنظیم دقیق متن اظهارنامه و جمع آوری مدارک لازم، نوبت به مرحله ارسال اظهارنامه قضایی می رسد. امروزه، اصلی ترین و توصیه شده ترین روش، استفاده از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است.
۵.۱. ارسال از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (روش اصلی و توصیه شده)
فرآیند ارسال اظهارنامه الکترونیکی از طریق این دفاتر، مراحل مشخصی دارد:
- ثبت نام در سامانه ثنا: اگر قبلاً در سامانه ثنا (سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی) ثبت نام نکرده اید، این نخستین گام است. می توانید به صورت آنلاین یا با مراجعه حضوری به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، برای دریافت نام کاربری و رمز عبور ثنا اقدام کنید. این سامانه برای تمامی ابلاغ های قضایی، از جمله اظهارنامه، الزامی است.
- مراجعه حضوری به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: با در دست داشتن تمامی مدارک هویتی خود و اسناد اثبات کننده طلب (اصل و کپی)، به نزدیک ترین دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید.
- ارائه مدارک و تایید متن: کارمند دفتر، اطلاعات شما و مخاطب اظهارنامه را در سیستم ثبت می کند. شما باید متن اظهارنامه ای که آماده کرده اید را به کارمند ارائه دهید. او متن را در سامانه وارد می کند و شما فرصت دارید تا متن نهایی را بررسی و تأیید کنید. دقت در این مرحله بسیار مهم است؛ هرگونه اشتباه نگارشی یا اطلاعاتی، مسئولیتش بر عهده اظهارکننده خواهد بود.
- پرداخت هزینه ها: پس از تأیید متن، باید هزینه های مربوط به ارسال اظهارنامه را پرداخت کنید. این هزینه ها شامل هزینه خدمات دفتری و هزینه ابلاغ است که مبلغ آن هر ساله توسط قوه قضائیه تعیین می شود.
- روند ثبت و ابلاغ: پس از پرداخت، اظهارنامه شما به صورت رسمی در سامانه قضایی ثبت می شود. اگر مخاطب اظهارنامه نیز در سامانه ثنا ثبت نام کرده باشد، اظهارنامه به صورت الکترونیکی به حساب کاربری ثنای او ابلاغ می شود و یک پیامک حاوی لینک ابلاغیه برای او ارسال می گردد. در غیر این صورت، اظهارنامه به آدرس پستی او ارسال خواهد شد.
۵.۲. نکات مهم در هنگام ارسال
رعایت نکات زیر، به شما کمک می کند تا فرآیند ارسال اظهارنامه را با موفقیت و بدون مشکل پشت سر بگذارید:
- اهمیت دقت در نگارش آدرس و کد ملی بدهکار: کوچکترین اشتباه در آدرس پستی یا کد ملی مخاطب، می تواند منجر به عدم ابلاغ صحیح اظهارنامه شود. ابلاغ ناقص یا اشتباه، می تواند کل فرآیند را به تأخیر بیندازد یا حتی اظهارنامه را بی اثر کند.
- ضرورت دریافت رسید ارسال اظهارنامه: پس از ثبت اظهارنامه و پرداخت هزینه ها، حتماً یک نسخه رسید از دفتر خدمات الکترونیک قضایی دریافت کنید. این رسید حاوی شماره اظهارنامه است که برای پیگیری های بعدی لازم است.
- تعداد نسخ مورد نیاز (اصل و کپی): معمولاً برای ارسال اظهارنامه از طریق دفاتر خدمات قضایی، نیازی به چندین نسخه چاپی از سوی شما نیست؛ زیرا اطلاعات به صورت الکترونیکی ثبت می شود. اما همراه داشتن اصل و کپی مدارک اثباتی طلب، برای ارائه به کارمند دفتر و اسکن آن ها، ضروری است.
با رعایت این مراحل و نکات، می توانید با اطمینان خاطر اقدام به ارسال اظهارنامه برای بدهکار کرده و گام مهمی در جهت احقاق حقوق خود بردارید.
۶. پیگیری پس از ارسال اظهارنامه و گام های بعدی
ارسال اظهارنامه پایان کار نیست؛ بلکه آغاز مرحله ای جدید در فرآیند پیگیری مطالبات شماست. پس از ارسال اظهارنامه، باید وضعیت ابلاغ آن را پیگیری کرده و بر اساس واکنش بدهکار، گام های بعدی را تعیین کنید.
۶.۱. نحوه استعلام وضعیت ابلاغ اظهارنامه
برای اطمینان از اینکه اظهارنامه به دست بدهکار رسیده و ابلاغ آن قانونی تلقی شده است، می توانید وضعیت ابلاغ را پیگیری کنید:
- پیگیری از طریق سامانه ثنا: با استفاده از نام کاربری و رمز عبور سامانه ثنای خود، وارد قسمت ابلاغیه های من شوید. در این بخش می توانید وضعیت اظهارنامه های ارسالی خود را مشاهده کنید. در صورتی که اظهارنامه به صورت الکترونیکی ابلاغ شده باشد، تاریخ و زمان مشاهده آن توسط مخاطب قابل مشاهده خواهد بود.
- پیگیری از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: در صورت عدم دسترسی به سامانه ثنا یا برای اطمینان بیشتر، می توانید با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی که اظهارنامه را از آنجا ارسال کرده اید، از وضعیت ابلاغ آن مطلع شوید.
۶.۲. در صورت پرداخت بدهی در مهلت مقرر
اگر خوشبختانه بدهکار در مهلت تعیین شده در اظهارنامه، نسبت به پرداخت بدهی اقدام کند، شما باید اقدامات زیر را انجام دهید:
- دریافت رسید معتبر و تسویه حساب: حتماً پس از دریافت مبلغ، یک رسید کتبی و معتبر از بدهکار دریافت کنید که نشان دهنده تسویه کامل بدهی باشد. در صورت امکان، مبلغ را از طریق حواله بانکی دریافت کنید تا سابقه واریز در صورتحساب بانکی شما ثبت شود.
- اعلام رضایت و پایان موضوع: پس از تسویه حساب کامل، دیگر نیازی به پیگیری قضایی نیست و موضوع به پایان می رسد.
۶.۳. در صورت عدم پرداخت بدهی در مهلت مقرر
اگر بدهکار علی رغم ابلاغ اظهارنامه، در مهلت تعیین شده از پرداخت بدهی خودداری کند، شما باید برای پیگیری های جدی تر آماده شوید:
- جمع آوری و نگهداری اظهارنامه ابلاغ شده: نسخه ابلاغ شده اظهارنامه (که در سامانه ثنا شما موجود است)، یک مدرک مستند و حیاتی است. آن را به دقت نگهداری کنید، زیرا اثبات استنکاف بدهکار از پرداخت، از این تاریخ شروع می شود و در دادگاه قابل ارائه است.
- مشاوره با وکیل متخصص: در این مرحله، اکیداً توصیه می شود با یک وکیل متخصص در امور حقوقی مشورت کنید. وکیل می تواند تمامی گزینه های پیش روی شما را بررسی کرده و بهترین راهکار را برای مطالبه طلب ارائه دهد. این گزینه ها می تواند شامل طرح دعوای مطالبه وجه/طلب در دادگاه باشد.
- مراحل ثبت دادخواست مطالبه در مراجع قضایی: با راهنمایی وکیل، می توانید دادخواست مطالبه وجه یا مطالبه طلب را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید. اظهارنامه ابلاغ شده به عنوان یکی از مدارک پیوست دادخواست، ارائه خواهد شد.
- امکان درخواست تامین خواسته (توقیف اموال بدهکار): در کنار طرح دادخواست، وکیل شما ممکن است پیشنهاد دهد که همزمان، درخواست تامین خواسته (توقیف اموال بدهکار) را نیز مطرح کنید. این اقدام به شما کمک می کند تا پیش از صدور رأی قطعی، اموال بدهکار توقیف شود تا در صورت صدور رأی به نفع شما، امکان وصول طلب از بین نرود. این کار به خصوص زمانی که نگران فرار از دین یا مخفی کردن اموال توسط بدهکار هستید، اهمیت زیادی دارد.
۷. سوالات متداول در مورد ارسال اظهارنامه برای بدهکار
در ادامه به برخی از سوالات رایج و پرتکرار در خصوص ارسال اظهارنامه برای بدهکار پاسخ می دهیم.
آیا اظهارنامه به خودی خود جنبه اجرایی دارد؟
خیر، اظهارنامه به خودی خود جنبه اجرایی ندارد و دادگاه یا اجرای احکام را وادار به اقدام نمی کند. اظهارنامه صرفاً یک ابلاغ رسمی و یک اخطار است که طرف مقابل را از یک مطالبه آگاه می سازد و مبنایی برای پیگیری های حقوقی بعدی فراهم می آورد. پس از ارسال اظهارنامه، در صورت عدم پرداخت، شما باید دادخواست حقوقی ثبت کنید.
آیا ارسال اظهارنامه مانع مرور زمان می شود؟
بله، در برخی موارد ارسال اظهارنامه می تواند مانع مرور زمان شود. به این معنی که با ارسال اظهارنامه و ابلاغ آن، در موارد خاصی که قانون برای مطالبه حقی مهلت مشخصی (مرور زمان) تعیین کرده است، این مهلت قطع می شود و مجدداً از ابتدا آغاز می گردد.
اگر آدرس یا کد ملی بدهکار را ندانیم چه کنیم؟
اگر کد ملی بدهکار را در اختیار ندارید، اما شماره تلفن همراه او را دارید، می توانید از طریق آن (اگر در ثنا ثبت نام کرده باشد) اظهارنامه را ابلاغ کنید. در غیر این صورت، تنها راه این است که اظهارنامه به آدرس پستی او ارسال شود. اگر هیچ کدام از این اطلاعات را ندارید و تنها نام و نام خانوادگی را می دانید، ارسال اظهارنامه تقریباً غیرممکن است و شما باید با کمک وکیل و از طریق مرجع قضایی، ابتدا اقدام به شناسایی هویت و آدرس او نمایید.
هزینه ارسال اظهارنامه چقدر است؟
هزینه ارسال اظهارنامه شامل هزینه خدمات دفاتر الکترونیک قضایی و هزینه ابلاغ است که مبلغ آن هر ساله توسط قوه قضائیه تعیین و اعلام می شود. این هزینه معمولاً مبلغ زیادی نیست و در مقایسه با هزینه های دادرسی، بسیار کمتر است.
چگونه می توان خسارت تاخیر تادیه را مطالبه کرد؟
برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه، ابتدا باید در متن اظهارنامه به صراحت آن را مطالبه کنید و به ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی اشاره نمایید. سپس، در صورت عدم پرداخت، می توانید در دادخواست اصلی مطالبه وجه، درخواست خسارت تاخیر تادیه را نیز مطرح کنید. این خسارت معمولاً بر اساس نرخ شاخص بانک مرکزی محاسبه می شود.
آیا بدهکار ملزم به پاسخگویی به اظهارنامه است؟
خیر، بدهکار ملزم به پاسخگویی به اظهارنامه نیست. پاسخ دادن یا ندادن به اظهارنامه کاملاً اختیاری است. با این حال، پاسخ ندادن به اظهارنامه، به معنای بی اثر شدن آن نیست و اظهارنامه به عنوان مدرک قانونی ابلاغ مطالبه، همچنان اعتبار خود را حفظ می کند.
آیا پیامک یا مکالمه تلفنی می تواند جایگزین اظهارنامه شود؟
پیامک یا مکالمه تلفنی، به دلیل غیررسمی بودن و عدم قابلیت اثبات قطعی، نمی تواند جایگزین اظهارنامه قضایی شود. اظهارنامه، سندی رسمی است که از طریق مراجع قضایی ابلاغ می شود و دارای اعتبار اثباتی در دادگاه است.
اگر بدهکار در خارج از کشور باشد، چگونه اظهارنامه ارسال کنیم؟
ارسال اظهارنامه به بدهکار مقیم خارج از کشور، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و با رعایت مقررات مربوط به معاهدات بین المللی و قوانین دادرسی امکان پذیر است. این فرآیند پیچیده تر بوده و نیازمند مشاوره با وکیل متخصص است.
آیا می توانیم در اظهارنامه، مبلغی بیشتر از اصل طلب را به عنوان خسارت مطالبه کنیم؟
خیر، در اظهارنامه نباید مبلغی بیشتر از اصل طلب و خسارت قانونی (مانند خسارت تاخیر تادیه طبق ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م) را مطالبه کنید. مطالبه مبالغ نامتعارف یا غیرقانونی، می تواند اعتبار اظهارنامه شما را زیر سوال ببرد. در صورت نیاز به مطالبه خسارت بیشتر (مانند وجه التزام قراردادی)، باید مستند به قرارداد و با ذکر دلایل قانونی آن را مطرح کنید.
نتیجه گیری
ارسال اظهارنامه برای بدهکار، نخستین گام حقوقی و یکی از قدرتمندترین ابزارهای قانونی در دست شما برای مطالبه طلب یا هرگونه حق دیگری است. این سند رسمی، نه تنها به بدهکار اخطاری جدی می دهد، بلکه زمینه ساز حل و فصل مسالمت آمیز اختلاف می شود و در صورت لزوم، پایه و اساس محکمی برای پیگیری های قضایی بعدی فراهم می آورد.
آگاهی از ماهیت، ضرورت، نحوه تنظیم، و فرآیند ارسال اظهارنامه، شما را در حفظ و احقاق حقوق مالی تان یاری می دهد. با دنبال کردن دقیق گام های شرح داده شده در این راهنما، می توانید با اطمینان و آگاهی کامل، اقدام به ارسال اظهارنامه کرده و از مزایای قانونی آن بهره مند شوید. این اقدام به موقع و صحیح، می تواند از اتلاف زمان، انرژی و هزینه های دادرسی طولانی مدت جلوگیری کرده و شما را به وصول مطالباتتان نزدیک تر کند.
با این حال، باید به یاد داشت که هر پرونده حقوقی ویژگی های خاص خود را دارد. در مواجهه با موارد پیچیده، زمانی که بدهکار از پرداخت امتناع می کند، یا در مراحل بعدی که نیاز به طرح دعوای مطالبه وجه در دادگاه وجود دارد، مشاوره با وکیل متخصص می تواند راهگشا باشد. کارشناسان حقوقی با تجربه، می توانند بهترین راهکارها را متناسب با شرایط پرونده شما ارائه دهند و فرآیند پیگیری را به بهترین شکل ممکن هدایت کنند تا حقوق شما به طور کامل تضمین شود.
آیا در تنظیم یا ارسال اظهارنامه قضایی نیاز به کمک دارید؟ یا بدهکار شما از پرداخت امتناع کرده و به دنبال پیگیری حقوقی هستید؟ هم اکنون با کارشناسان حقوقی ما تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی بهره مند شوید تا بهترین راهکار را برای وصول مطالبات خود بیابید.
